Przy nabyciu koparki, w szczególności przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu koparki kołowej, wielu przedsiębiorców ma wątpliwości, czy koparka jest traktowana jako środek transportu i czy powstaje obowiązek złożenia deklaracji VAT-23 i uiszczenia podatku VAT. Zrozumienie tego ma znaczenie podatkowe – przepisy ustawy określają bowiem, kiedy podatnik musi złożyć VAT i dokonać zapłaty w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Warto więc wyjaśnić, czy koparka jest środkiem transportu w rozumieniu ustawy VAT, jak wygląda procedura złożenia informacji VAT-23, oraz kiedy przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacenia podatku.
Czy koparka jest środkiem transportu?
W przepisach dotyczących środków transportu kluczowe znaczenie ma definicja zawarta w ustawie VAT i w przepisach dotyczących wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
W świetle prawa, przez środek transportu rozumie się pojazdy przeznaczone do transportu osób lub towarów — czyli np. pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności większej niż 48 cm³ lub pojazdy, które mogą przemieszczać się na dystans powyżej 6 kilometrów.
Koparka nie jest środkiem transportu, ponieważ:
- jej mobilność przejawia się wyłącznie załadunkiem i przemieszczaniem po terenie budowy,
- nie jest przeznaczona do transportu osób lub towarów,
- cechy koparki jako maszyny budowlanej (jednonaczyniowe oraz wielonaczyniowe) nie spełniają funkcji transportowych.
Dlatego koparka – również koparka – nie podlega rejestracji jako środek transportu, co eliminuje konieczność traktowania jej jako pojazdu podlegającego VAT-23.
VAT, VAT-23 i Podatek – Kiedy powstaje obowiązek?
Deklaracja VAT-23 dotyczy wyłącznie:
- wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu,
- środków transportu w rozumieniu ustawy o VAT.
Ponieważ koparka nie jest środkiem transportu, jej nabycie – nawet jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów – nie rodzi obowiązku złożenia VAT-23 i zapłaty w trybie przewidzianym dla środków transportu.
W przypadku zakupu koparki:
- podatnik podatku od wartości dodanej nie składa VAT-23,
- podatek jest rozliczany w standardowy sposób na zasadach ogólnych,
- nie ma obowiązku opłacenia podatku w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Ustawa VAT jasno wskazuje, że VAT-23 dotyczy tylko pojazdów spełniających wymogi środka transportu.
VAT-23 – Kiedy składa się deklarację?
Deklaracja VAT-23 dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca dokonuje:
- wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu,
- nabycia pojazdów podlegających rejestracji (np. samochód osobowy).
VAT-23 składa się w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, a do deklaracji należy dołączyć fakturę potwierdzającą nabycie środka transportu.
Koparka:
- nie jest środkiem transportu,
- nie podlega rejestracji,
- nie spełnia funkcji transportu osób lub towarów.
Dlatego zakup koparki nie generuje obowiązku złożenia informacji VAT-23, ani obowiązku zapłaty VAT w trybie właściwym dla środków transportu.
Koparka a Wewnętrzwspólnotowe Nabycie Towarów (WNT)
Przy kupnie koparki w ramach WNT:
- przedsiębiorca rozlicza podatek od towarów i usług na zasadach ogólnych,
- stosuje standardowe zasady dla wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
- nie występuje procedura VAT-23 i zapłaty VAT właściwa dla pojazdów.
Wynika to z faktu, że koparka – jako maszyna budowlana – zalicza się do maszyn i urządzeń, a nie do środków transportu tożsamych z nowymi środkami transportu.
Czy koparka kołowa podlega VAT-23?
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że koparka może być potraktowana jak pojazd lądowy ze względu na obecność kół.
Jednak przepisy jednoznacznie wskazują: sama obecność kół nie czyni z koparki środka transportu.
Cechy, które decydują, że koparka nie wymaga VAT-23:
- mobilność koparki przejawia się wyłącznie na placu budowy,
- maszyna nie jest przystosowana do przewozu osób lub towarów,
- nie spełnia wymogów określonych w ustawie VAT dotyczących pojazdów lądowych.
Dlatego nawet nabycie maszyny nie skutkuje koniecznością złożenia VAT-23 i zapłaty w terminie 14 dni.
Wniosek: Czy koparki podlegają deklaracji VAT-23?
Nie. Koparki – niezależnie czy kołowe, czy gąsienicowe – nie podlegają deklaracji VAT-23.
Dlaczego?
- koparka nie jest środkiem transportu,
- nie podlega rejestracji,
- nie jest przeznaczona do transportu osób ani towarów,
- przepisy ustawy o VAT nie obejmują koparek procedurą VAT-23 i zapłaty podatku VAT właściwą dla pojazdów.
VAT-23 dotyczy tylko pojazdów w rozumieniu przepisów o wspólnym systemie podatku od wartości dodanej – a koparki tam nie należą.